Sabti, October 3, 2026 (HOL) - Xukuumadda Somaliland ayaa si adag uga jawaabtay hadallo uu Madaxweynaha Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud ku sheegay wareysi uu siiyay Al Jazeera, kuwaas oo uu kaga hadlay xiriirka Somaliland iyo Israa’iil, gaar ahaan sheegashada ah in Israa’iil ay qorshaynayso saldhig badeed oo laga sameeyo Berbera iyo in la isticmaalo garoonka diyaaradaha magaalada.
Wasaaradda Arrimaha Dibadda iyo Iskaashiga Caalamiga ah ee Somaliland ayaa bayaan ay soo saartay 3-dii Oktoobar 2026 ku sheegtay inay diiddan tahay waxa ay ku tilmaantay “sheegashooyin marin-habaabin ah” oo Madaxweynaha Soomaaliya uu ka sheegay wareysiga. Wasaaraddu waxay sheegtay in Soomaaliya aysan awood u lahayn inay go’aamiso xiriirrada diblomaasiyadeed ee Somaliland ama ay magaca shacabka Somaliland ku hadasho.
Somaliland waxay bayaankeeda ku xustay in ay xornimadeeda qaadatay 26-kii Juun 1960, ka hor intii aan Soomaaliya xornimada qaadan 1-dii Luulyo 1960. Waxay sidoo kale sheegtay in gooni-isutaagii 18-kii May 1991 uu dib u xaqiijiyay dowladnimadeeda, iyadoo intaas ku dartay in muddo ka badan saddex iyo soddon sano ay dhistay hay’ado dowladeed, qabatay doorashooyin.
Wasaaradda ayaa si gaar ah uga hadashay xiriirka Somaliland iyo Israa’iil, iyadoo sheegtay in xiriirka labada dhinac uu ka tarjumayo go’aannada madaxbannaan ee labada dhinac iyo iskaashi diblomaasiyadeed. Waxay sidoo kale ku tilmaantay sheegashada ah in Berbera loo adeegsan doono goob weerarro loogu qaado dalal kale mid aan sal lahayn, iyadoo sheegtay in Somaliland ay ka go’an tahay xiriirro nabadeed iyo iskaashi gobolka ah. Somaliland ayaa horey u beenisay inay heshiis ku saabsan saldhig milateriga la gashay Israa’iil, iyadoo ku adkaysatay in xiriirkeedu yahay mid diblomaasiyadeed.
Somaliland ayaa sidoo kale sheegtay inay taageersan tahay heshiisyo u oggolaanaya Itoobiya inay hesho marin badeed oo lagu gaaro iskaashi labada dhinac faa’iido u leh. Waxay dhaliishay mowqifka Muqdisho ee ku aaddan is-afgaradkii Itoobiya iyo Somaliland ee 2024, iyadoo sheegtay in faragelinta lagu sameeyo heshiisyadeeda iyo xiriirradeeda dibadda ay tahay mid aan la aqbali karin. Wasaaraddu waxay ugu dambayn cambaaraysay waxa ay ku tilmaantay hanjabaadaha xoogga iyo faragelinta arrimaheeda gudaha, iyadoo sheegtay inay sii wadi doonto ilaalinta madaxbannaanideeda iyo raadinta diblomaasiyad nabadeed.
Madaxweynaha Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud, oo wareysi uu siiyay Al Jazeera kaga hadlay arrintan, ayaa sheegay in Soomaaliya aysan “xaalad kasta” ku aqbali doonin joogitaanka Israa’iil, isagoo sheegay in Israa’iil ay qorshaynayso inay saldhig badeed ka samaysato Berbera isla markaana ay isticmaasho garoonka diyaaradaha magaalada. Madaxweyne Xasan Sheekh ayaa sidoo kale sheegay in ujeeddada uu u arko qorshahaasi ay tahay in Israa’iil ay ugu dhowaato dalalka Khaliijka iyo Iiraan, isagoo intaas ku daray in Soomaaliya ay ka hortagi doonto waxa uu ku tilmaamay caqabadda ka dhalanaysa tallaabooyinka Israa’iil.
Madaxweynaha Soomaaliya ayaa sidoo kale sheegay in dadka Somaliland ay si buuxda uga soo horjeedaan joogitaanka Israa’iil, isagoo ku adkaystay in Muqdisho ay arrintan uga shaqayn doonto qaab uu sheegay inuu ilaalinayo madaxbannaanida iyo danaha Soomaaliya. “Markan sidoo kale waxaan aaminsanahay inaan ka gudbi doonno caqabadda ay Israa’iil waddo,” ayuu yiri Madaxweyne Xasan Sheekh.
